fbpx

Bez kategorii > Zdrowie i motywacja > Ciało biegacza > Zdrowie i motywacja

Jak zadbać o stawy?

Stawy człowieka są konstrukcją o bardzo wysokiej wytrzymałości i perfekcyjnych parametrach mechanicznych. Chrząstka i płyn stawowy zapewniają idealne warunki mechaniczne z minimalnym oporem – współczynnik tarcia chrząstki jest 10 mniejszy niż najwyższej jakości olej silnikowy.
Aby zachować stawy w dobrej kondycji, paradoksalnie nie wymaga to ich ochrony i odciążania, ale wręcz przeciwnie – regularnej pracy i cyklicznego dociążania.

Logotyp PZU Zdrowie_duze_kolor_CMYK_PoziomFizyki nie oszukasz…

Jednym z podstawowych paramentów, od których zależy tarcie na powierzchni chrząstki, a co za tym idzie, bezpośrednie tempo zużycia stawów jest obciążenie – czyli masa ciała. Większa masa ciała powoduje znaczne obciążenie stawów oraz tarcie na powierzchni chrząstki, a to powoduje szybsze tempo zużycia.

Niezbędny ruch
Chrząstka jest tkanką, która nie ma naczyń krwionośnych, dlatego, aby była prawidłowo i dobrze odżywiana, musi być poddawana regularnym obciążeniom. Działa jak gąbka – po ściśnięciu pod obciążeniem rozpręża się, zasysając płyn stawowy i razem z nim elementy niezbędne do prawidłowego funkcjonowania. Takie funkcjonowanie chrząstki potwierdzają badania naukowe. Udowodniono bowiem, że staw unieruchomiony (np. w gipsie) w ciągu kilku – kilkunastu dni traci dużą część niezbędnych białek budujących chrząstkę. Taka strata jest bardzo trudna do odbudowania.

Dieta
Nie trzeba nikomu wyjaśniać, że odżywiając się nieprawidłowo pozbawiamy nasz organizm niezbędnych elementów odżywczych i budulcowych, które są potrzebne do prawidłowego funkcjonowania naszego organizmu. Zbilansowana, zdrowa i urozmaicona dieta dorosłego człowieka wystarcza do zapewnienia materiałów nie tylko do budowy, ale i do regeneracji chrząstki. Dlatego ludziom w pełni zdrowym nie są potrzebne suplementy diety, które mają zapewnić odnawianie chrząstki.

Chrząstka – tkanka prawie doskonała
Chrząstka jest jednocześnie tkanką tak bardzo wysoko wyspecjalizowaną, że niestety – kosztem wysokiej wytrzymałości mechanicznej – ma bardzo małe możliwości regeneracyjne (podobnie jak neurony w mózgu). Chrząstka raz uszkodzona sama nie odrasta, a uszkodzony fragment odnawia się co najwyżej słabszej jakości blizną chrzęstnopodobną. Dlatego też tak ważne jest, by w razie występujących dolegliwości danego stawu, po urazie lub także bez niego – nie bagatelizować problemu, lecz zgłosić się do specjalisty by na czas podjąć odpowiednie leczenie.

fot-maciej-kruger160925_2mk9462-a76ef047d8d24c03823acdf41c4ee7c8fot. Maciej Krüger

Geometria i genetyka
Każdy z nas jest inny. Wszyscy mamy inną geometrię, proporcje ciała i wytrzymałość mechaniczną chrząstki, wynikającą z predyspozycji genetycznych. Dlatego też nie każdy – mimo najlepszych chęci i ciężkiego treningu – będzie w stanie np. biegać maratony. Ale każdy jest w stanie zachować szeroko pojętą aktywność fizyczną, by zapewnić dobre warunku funkcjonowania stawów.
Zdolność do znoszenia obciążeń bez szwanku zależy nie tylko od samego stawu i chrząstki stawowej, ale i od geometrii całej kończyny. Nieprawidłowa oś mechaniczna kończyn, czyli np. koślawe kolana lub przeciwnie, szpotawe – prowadzą do wzrostu obciążeń w poszczególnych częściach kolana lub stawu skokowego, zwiększając jego zużycie.

Odpowiednie obuwie
Stawy człowieka nie są przystosowane do biegania po betonie i mimo pewnej mody na tzw. bieganie „naturalne” (bez amortyzacji), zapewnienie stawom bezpiecznych warunków treningu jest podstawą. Określenie biegania poprzez odwołanie się do natury pomija jeden podstawowy fakt – w naturze, nasi przodkowie pokonując boso przestrzenie Afryki, nie wykonywali biegów maratońskich dla przyjemności, bez istotnej życiowej potrzeby. Bieg był tylko środkiem do ucieczki lub pogonią za zdobyczą, na krótkim dystansie – nigdy nie były to wielokilometrowe odcinki. Długie dystanse pokonywane były marszem. I do takich obciążeń przystosowany jest nasz organizm. Dlatego trenując biegi – nie tylko te długodystansowe – ważne jest, aby pamiętać o dobrej jakości obuwia sportowego, które zapewni dobrą amortyzację i zmniejszy obciążenia przenoszone przez staw.

Podsumowując, aby stawy były zdrowe i długo nam służyły, należy o nie dbać – dobrze się odżywiać, pilnować prawidłowej wagi ciała, nie lekceważyć dolegliwości okołostawowych, a regularnie dociążając stawy, wykonywać to w odpowiednio dobranym obuwiu sportowym. To podstawowe zasady dbania o stawy, ważne nie tylko w przypadku zawodników planujących udział w maratonie.

Autor: dr n. med. Paweł Ambroziak – Specjalista ortopedii i traumatologii narządu ruchu, specjalista medycyny sportowej z Centrum Medycznego Gamma (PZU Zdrowie).

dr-n-med-pawel-ambroziak-ortopeda-traumatolog_66388_h400

Podoba ci się ten artykuł?

0 / 5. 0

Przeczytaj też

Leśny mech to ciasto na każdą okazję. Święta, urodziny oraz oczywiście moment, w którym trzeba naładować węglowodany. Z dodatkiem szpinaku i oleju rzepakowego stanowi nie tylko energetyczną, ale również zdrową przekąskę. Deser ten właściwiej byłoby […]

Leśny mech – słodycz w pożywnym wydaniu

adidas 4dfwd

Przetestowaliśmy najnowszy model buta biegowego adidas – 4DFWD, którego amortyzacja oparta jest nie o tradycyjną piankę EVA, ale polimer o siateczkowatej strukturze, drukowany w technologii 3D. To kolejna po Booście rewolucyjna technologia niemieckiej firmy, połączona […]

adidas zaskakuje! Poznaj 4DFWD [TEST]

Zebranie grupy swoich ambasadorów w jednym miejscu na wspólnym biegu i wspólnym celu. Taki pomysł udało się zrealizować marce ASICS w ramach promocji modelu METASPEED Sky. Efektem są aż 24 rekordy życiowe w biegach na […]

“Be (at) Your Personal Best” czyli sposób na życiówki w wydaniu ASICS

Proftin

Stopy biegacza podczas każdego treningu wykonują ogromną pracę. Odpowiednia pielęgnacja nie tylko zmniejszy ryzyko urazów związanych z wysoką aktywnością, ale także pozwoli zachować ich piękny wygląd. Postaw na SPA dla stóp i sprawdź, jakie efekty […]

Trzy kroki do zdrowych stóp – na lato i na lata!

baby jogger summit x3

Jedną z cech charakterystycznych wózków biegowych jest sztywne przednie koło. Czy model, który koło ma obrotowe i jedynie usztywniane do aktywności, może dobrze sprawdzić się w rękach biegacza? Przekonajmy się na przykładzie wózka Baby Jogger […]

Baby Jogger Summit X3 – uniwersalny wózek dla aktywnych [TEST]

Planowane na 9 maja zawody The Team są w ostatniej fazie przygotowania. Jest prawdopodobne, że odbędą się także kolejne edycje, dlatego polecamy wszystkim zainteresowanym krótki poradnik startów na bieżni. Jak biegać na stadionie, jak się ścigać, jak żyć? Najważniejsze sprawy zebraliśmy w kilku punktach.

Planujesz start na stadionie? 5 rzeczy, o których warto pamiętać

Nawet w tak nieprzewidywalnych czasach, jakich jesteśmy świadkami w ostatnich miesiącach, jedno jest pewne: Maraton Warszawski na pewno się odbędzie! A my właśnie ruszamy z akcją treningową do 43. Maratonu Warszawskiego W ostatni weekend kwietnia odbył […]

Plany treningowe dla uczestników 43. Maratonu Warszawskiego

Przymusowa praca w domu, ograniczenia wyjazdów, zamknięte obiekty sportowe, odwoływane zawody – wiele z nas cierpi z powodu braku aktywności fizycznej. Stąd rosnąca popularność biegów wirtualnych, czyli wyzwań, do których mobilizuje się grupa osób, zjednoczona […]

Ty też masz wpływ – pobiegnij dla sprawy!